Agjencia Zhurnal.mk.

Dimitar Atanasov: Pretendimi se gjuha dhe kombi maqedonas janë artificialë është i paqëndrueshëm

Shkup, 6 dhjetor – Problemi me Maqedoninë e Veriut është rezultat i refuzimit të plotë të një numri qeverish bullgare për të formuluar një politikë shtetërore adekuate për realitetet e reja, tha historiani bullgar Dimitar Atanasov në një analizë për “Dojçe Vele” – n bullgare, duke theksuar se “pajtimi me të kaluarën është i pashmangshëm.”

 

Ai në tekst thekson se përbërja aktuale parlamentare e Parlamentit bullgar është e ngarkuar me pritshmëri të mëdha nga publiku. Kuvendi Kombëtar tashmë ka mbajtur seancën e parë, por sipas tij, një gjë është e sigurt në këtë fazë, ajo është se populizmi ende dominon dhe nuk ka vullnet për ta çmontuar atë. Në këtë kontekst, Atanasov thekson qëndrimin ndaj Maqedonisë së Veriut.

“Tema e marrëdhënies të Bullgarisë me fqinjët jugperëndimorë është në zonën më të dhimbshme të kujtesës sonë kolektive. Pajtimi me të kaluarën është i pashmangshëm. Kalon në njohjen e hidhur se ngurtësimi i imazheve të tij është një kapital që politikanët e drejtojnë me mjeshtëri në interesin privat. Problemi me Maqedoninë e Veriut është rezultat i refuzimit të plotë të një sërë qeverish bullgare për të formuluar një politikë shtetërore të përshtatshme për realitetet e reja”, citon historiani bullgar.

Sipas tij, nëse një shekull më parë në disa zona të Maqedonisë jetonin bullgarë, sot ata janë vetëm disa mijëra.

“Nëse një shekull më parë norma letrare bullgare përfshinte fjalimet që përdoreshin për Korçën në Shqipëri dhe Kosovën e Jugut, sot në Akademinë e Shkencave ekziston një gjuhë letrare maqedonase, e krijuar, e ngjashme me bullgarishten. Gjuha letrare nuk është marrë nga terreni, por është e ndërtuar në mënyrë shkencore, dhe kjo i referohet çdo gjuhe letrare”, thotë Atanasov, i cili është autor i hulumtimeve në fushën e historisë së Ballkanit dhe përdorimeve dhe keqpërdorimeve të tregimeve nga e kaluara.

Ai përmend si shembuj krijimin e gjuhës norvegjeze, e cila është e ngjashme me gjuhën daneze, si dhe italishten dhe spanjishten.

“Gjuha norvegjeze e fitoi normën e saj letrare vetëm në shekullin e njëzetë. Kjo është mjaft e kuptueshme për danezët, gjuha e të cilëve ka një histori shumë më të gjatë, por nuk krijon një tallje të ngjashme me gjuhën bullgare ndaj gjuhës maqedonase dhe folësve të saj. Italianët dhe spanjollët gjithashtu kuptojnë njëri-tjetrin pa nevojën e përkthimit, por nuk ka fqinjë që po debatojnë se kush është pasardhësi legjitim i gjuhës së mëparshme të Perandorisë Romake”, shpjegon Atanasov.

E njëjta gjë, shton ai, vlen edhe për kombin maqedonas, dhe si çdo tjetër, është fakt dhe nuk kërkon vullnet të mirë nga askush që ai të fillojë të ekzistojë plotësisht. Argumenti se kombi maqedonas është krijuar artificialisht është i paqëndrueshëm – komunitetet janë rezultat i konsensusit mes anëtarëve të tyre, jo fenomen natyror”, thotë Atanasov.

Historia e historisë kombëtare, e destinuar për përdorim të gjerë publik në Bullgari, beson ai, nuk ka përjetuar pothuajse asnjë zhvillim. Pikëpamja përmes prizmit të “marksizëm-leninizmit” është hequr nga tekstet shkollore, por nacionalizmi – i hapur apo i fshehtë – vazhdon të përcaktojë njohuritë historike të të rinjve dhe publiku dhe mjedisi mediatik i përforcojnë këto zëra, thotë Atanasov.

Në fjalimin politik, urrejtja ndaj fqinjëve nuk konsiderohet e turpshme. Kundërshtimi i nacionalizmit është i barabartë me rezistencën ndaj subjekteve të caktuara politike, thotë historiani, i diplomuar në Universitetin e Sofjes që tani punon në Institutin e Etnologjisë dhe Folklorit pranë Muzeut Etnografik të Akademisë së Shkencave të Bullgarisë.

Sot, shtoi ai, për pesë nga shtatë forcat e përfaqësuara në parlament, problemet në marrëdhëniet me fqinjët rezultuan të parëndësishme dhe aktorët kryesorë politikë zgjodhën të mos e preknin këtë temë në fjalimet e tyre në konstituimin e parlamentit të ri. Përjashtim bënë forca e gjashtë më e madhe politike, Bullgaria Demokratike e Hristo Ivanov, e cila “e ktheu këtë temë në traditën e tij” dhe partia Rilindja e Kostadin Kostadinov, për të cilin Maqedonia e Veriut është “shteti i dytë bullgar”. Një term, siç thotë Atanasov, rëndësia e të cilit daton nga fundi i 19-të dhe dekada e parë e shekullit të 20-të, por nuk ka asnjë lidhje me modernitetin. Sot vendi me kryeqytet Shkupin është i banuar kryesisht nga maqedonas. Zëvendësimi i këtij fakti me histori të modës së vjetër të një shekulli më parë është kapital politik i përdorur nga partia dhe lideri i saj dhe ata padyshim nuk do të heqin dorë nga potenciali i tyre populist.

“Njohuritë historike duhet të përditësohen. Ky nuk është rasti në shumicën e leksioneve universitare – këndvështrimi nacionalist mbizotëron në fushën e njohurive akademike. Ne gjithashtu duhet të përditësojmë pikëpamjet tona politike. Pasi pozicioni aktual ka arritur në një rrugë pa krye, ndryshimi është i domosdoshëm. Aderimi populist ndaj elementit të pritjeve të opinionit nuk është një argument për të këmbëngulur në një drejtim të dëshmuar të dëmshëm për të dyja palët,” tha Atanasov.

Ai është gjithashtu i bindur se duhet të ketë ndryshime në përbërje dhe në qasjes e veprimtarisë të Komisionit të Përbashkët Historik.

“Padyshim që duhet një ndryshim në Komisionin e Përbashkët Historik – si në koncept ashtu edhe në përbërje. Liria e shprehjes kërkon që ne të pranojmë se rrëfimi historik si i tillë nuk është subjekt i rregullimit. Mund të biem dakord për skicat më të përgjithshme vetëm për ato në tekstet shkollore. Jemi gati të reformojmë të paktën një pjesë të vjetërsisë në tekstet shkollore bullgare. Dhe me ekspertë që janë të ndërgjegjshëm të përfshirë në një zgjedhje të tillë qytetërimi: historia zhvillohet së bashku me shoqërinë dhe kuptimi i saj si “lopë e shenjtë” shkakton bllokada, konkludon historiani bullgar Dimitar Atanasov.

Related posts

OBRM-PDUKM kërkon dorëheqjen e ministres Milla Carovska

D V

KSHZ e miratoi Propozim-udhëzimin për mënyrën e përcaktimit të identitetit të votuesit

D V

Angjushev: Katër faktorë e gjenerojnë çmimin aktual të bursës të energjisë elektrike

Z H

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More